Czy wypis z licencji dotyczy konkretnego samochodu? Zasady i wyjątki

Nie, wypis z licencji wspólnotowej co do zasady nie jest przypisany do konkretnego samochodu numerem rejestracyjnym ani VIN-em. Otrzymuje go przewoźnik i może przekładać go między swoimi pojazdami, pod warunkiem że zgłosił każdy samochód używany do międzynarodowego przewozu zarobkowego, a jednocześnie nie wysyła w trasę więcej pojazdów, niż ma wypisów. Podczas przewozu dokument musi znajdować się w pojeździe, by kierowca mógł okazać go na żądanie kontrolujących.

W praktyce mogę mieć na przykład 6 zgłoszonych ciężarówek i 3 wypisy, jeśli organizuję pracę tak, by jednocześnie jeździły najwyżej 3 pojazdy. Nie mogę jednak wykonywać przewozu niezgłoszonym autem ani wysłać w trasę większej liczby pojazdów, niż mam wypisów. Nowy samochód zgłaszam właściwemu organowi: sprawy licencji wspólnotowej prowadzi GITD, natomiast przy uprawnieniach krajowych właściwy organ zależy od rodzaju dokumentu. Zmianę danych przewoźnika należy zgłosić w ciągu 28 dni, dlatego przed pierwszym przewozem warto sprawdzić, czy organ prawidłowo ujął pojazd w dokumentacji.

Jeden dokument za dużo? Nadwyżkowe wypisy trzeba zwrócić w 7 dni

Wypis nie jest więc na stałe przypisany do jednego auta, ale jego liczba podlega ograniczeniom. Nie może przewyższać liczby pojazdów, dla których przewoźnik wykazał wymaganą zdolność finansową. Dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony wymóg wynosi 9000 euro na pierwszy pojazd i 5000 euro na każdy kolejny. Z kolei dla pojazdów lub zespołów pojazdów o DMC powyżej 2,5 tony i nieprzekraczającej 3,5 tony obowiązują niższe progi: 1800 euro na pierwszy pojazd i 900 euro na każdy następny. Jeśli wypisów jest więcej, niż dopuszcza limit, trzeba zwrócić nadwyżkowe dokumenty w ciągu 7 dni.

Dodatkowy wypis z licencji wspólnotowej kosztuje 440 zł, gdy licencja jest ważna do 5 lat, albo 880 zł, jeśli jej ważność przekracza 5 lat, ale nie wynosi więcej niż 10 lat. Organ może rozpatrywać wniosek do miesiąca. Brak wypisu w pojeździe podczas kontroli może skutkować mandatem w wysokości 200 zł dla kierowcy, a niewyposażenie go w dokument grozi przewoźnikowi karą 500 zł. Dlatego przed wyjazdem sprawdzam, czy wypis znajduje się w kabinie, pojazd został zgłoszony, a liczba aktywnie pracujących aut nie przekracza liczby posiadanych dokumentów.

Zagadnienie	Zasada lub wartość	Szczegóły praktyczne	Wyjątki i ważne zastrzeżenia
Czy wypis dotyczy konkretnego samochodu?	Wypis z licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy co do zasady nie zawiera danych identyfikujących jeden konkretny pojazd.	Wypis musi znajdować się w pojeździe podczas wykonywania przewozu, a pojazd powinien być zgłoszony jako wykorzystywany przez przewoźnika.	Nie należy utożsamiać wypisu z licencji wspólnotowej z wypisem z licencji taxi — w przypadku taxi wypis jest powiązany z konkretnym pojazdem.
Ile pojazdów można zgłosić?	Można zgłosić więcej pojazdów, niż posiada się wypisów.	Liczba wypisów ogranicza liczbę pojazdów, które mogą jednocześnie wykonywać przewóz wymagający danego wypisu.	Pojazd bez wypisu nie może w tym czasie wykonywać przewozu, do którego dokument jest wymagany. Samo zgłoszenie pojazdu nie zastępuje wypisu.
Przykład: 10 pojazdów i 5 wypisów	Można mieć 10 pojazdów zgłoszonych i 5 wypisów.	W danej chwili maksymalnie 5 pojazdów może wykonywać przewóz z wykorzystaniem tych wypisów, o ile każdy jadący pojazd ma przy sobie właściwy dokument.	Pozostałe pojazdy mogą stać lub być używane w sposób niewymagający wykonywania przewozu objętego licencją. Wypis należy przełożyć przed rozpoczęciem kolejnego przewozu.
Maksymalna liczba wypisów	Liczba wypisów nie może przekraczać liczby pojazdów, dla których udokumentowano wymaganą zdolność finansową.	Ograniczenie dotyczy łącznej liczby wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej.	Wypisy ponad limit należy zwrócić organowi, który je wydał, w terminie 7 dni od dnia przekroczenia limitu.
Zdolność finansowa — pojazdy powyżej 3,5 t DMC	9 000 euro na pierwszy pojazd silnikowy; 5 000 euro na każdy następny.	Wymóg dotyczy pojazdu silnikowego lub zespołu pojazdów o DMC powyżej 3,5 t.	Kwoty odnoszą się do wymogu zdolności finansowej przewoźnika, a nie do ceny wypisu.
Zdolność finansowa — pojazdy powyżej 2,5 t do 3,5 t DMC	1 800 euro na pierwszy pojazd; 900 euro na każdy następny.	Dotyczy przedsiębiorcy wykorzystującego wyłącznie pojazdy lub zespoły pojazdów w tym przedziale DMC.	W przytoczonych zasadach wartości te wykazuje się co roku. Dla dodatkowego pojazdu w określonych przypadkach wskazano również 900 euro.
Dodatkowy wypis z licencji wspólnotowej	440 zł za wypis przy licencji ważnej do 5 lat; 880 zł za wypis przy licencji ważnej powyżej 5 lat, maksymalnie do 10 lat.	Opłata jest pobierana za każdy wypis. Wniosek można złożyć elektronicznie, listownie lub podczas wizyty w urzędzie.	Kwoty dotyczą wypisu z licencji wspólnotowej na międzynarodowy zarobkowy przewóz rzeczy; nie należy stosować ich automatycznie do licencji taxi.
Gdzie złożyć wniosek o wypis międzynarodowy?	Do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD).	Wniosek o dodatkowy wypis można złożyć przez internet, m.in. z użyciem Profilu Zaufanego lub podpisu kwalifikowanego.	Wymagane dokumenty mogą zależeć od tego, który organ wydał zezwolenie przewoźnika i gdzie udokumentowano zdolność finansową.
Czas rozpatrzenia wniosku o wypis wspólnotowy	Termin rozpatrzenia sprawy wynosi 1 miesiąc.	W razie braków formalnych urząd wzywa do ich uzupełnienia; wskazany termin na uzupełnienie wynosi co najmniej 7 dni od otrzymania wezwania.	Braki w dokumentach mogą wydłużyć faktyczny czas załatwienia sprawy.
Pełnomocnictwo	Opłata skarbowa wynosi 17 zł.	Do wniosku należy dołączyć pełnomocnictwo i dowód zapłaty, jeśli sprawę załatwia pełnomocnik.	Opłaty nie pobiera się za pełnomocnictwo udzielone m.in. małżonkowi, dzieciom, rodzicom, dziadkom, wnukom lub rodzeństwu.
Jak dopisać nowy pojazd do licencji?	Należy zgłosić zmianę danych dotyczących wykorzystywanych pojazdów organowi, który udzielił uprawnienia.	W przypadku licencji wspólnotowej sprawę prowadzi GITD; w sprawach krajowych właściwy jest organ, który wydał dane uprawnienie — często starosta.	Procedura i wymagane załączniki zależą od rodzaju licencji oraz organu. Samo wysłanie zgłoszenia nie oznacza, że można pominąć obowiązek posiadania wypisu w pojeździe.
Dokumenty przy zgłoszeniu pojazdu	Dane pojazdu oraz dokument potwierdzający prawo do dysponowania nim.	W zależności od sprawy mogą być potrzebne m.in. kopia dowodu rejestracyjnego, umowa leasingu, najmu lub użyczenia oraz wniosek właściwy dla danego organu.	Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić aktualny formularz, wymagania i sposób doręczenia dokumentów u właściwego organu.
Termin zgłoszenia zmiany danych	Zmianę danych należy zgłosić nie później niż w ciągu 28 dni od jej powstania.	Informację można przekazać na piśmie lub elektronicznie, zgodnie z wymaganiami właściwego organu.	Termin zgłoszenia zmiany nie powinien być traktowany jako automatyczne zezwolenie na wykonywanie przewozu bez wymaganych dokumentów.
Ile wypisów trzeba mieć dla pojazdów pracujących jednocześnie?	Co najmniej tyle wypisów, ile pojazdów jednocześnie wykonuje przewóz wymagający tych dokumentów.	Wypis powinien być dostępny w każdym pojeździe wykonującym taki przewóz i okazywany podczas kontroli na żądanie uprawnionego organu.	Nie trzeba zamawiać osobnego wypisu dla każdego zgłoszonego pojazdu, jeśli pojazdy nie wykonują przewozów jednocześnie i wypisy są prawidłowo rozdysponowane.
Obowiązek kierowcy podczas przewozu	Kierowca ma mieć przy sobie wypis i okazać go na żądanie uprawnionego organu.	Obowiązek dotyczy wykonywania przewozu drogowego, a nie samego przechowywania dokumentu w siedzibie firmy.	Brak dokumentu w pojeździe może skutkować sankcjami nawet wtedy, gdy przedsiębiorca posiada licencję główną.
Kara za nieokazanie wypisu przez kierowcę	W przytoczonych zasadach wskazano karę 200 zł.	Dotyczy sytuacji, w której kierowca podczas kontroli nie okazuje wymaganego wypisu.	Wysokość i kwalifikację sankcji należy każdorazowo sprawdzić w aktualnych przepisach oraz w odniesieniu do rodzaju przewozu.
Kara za niewyposażenie kierowcy w wypis	W przytoczonych zasadach wskazano karę 500 zł dla przewoźnika.	Odpowiedzialność może dotyczyć przedsiębiorcy, który nie zapewnił kierowcy wymaganego dokumentu.	Nie należy utożsamiać tej sankcji z karą za wykonywanie przewozu pojazdem bez wymaganego uprawnienia — okoliczności kontroli mają znaczenie.
Kara za wypis ponad limit zdolności finansowej	W przytoczonych zasadach wskazano 500 zł za każdy kolejny ponadliczbowy wypis.	Limit porównuje się z liczbą pojazdów, dla których wykazano wymaganą zdolność finansową.	Wypisy przekraczające limit podlegają również obowiązkowi zwrotu w terminie 7 dni.
Kara za niezwrócenie cofniętego wypisu	W przytoczonych zasadach wskazano karę 1 000 zł za niezwrócenie wypisu w wymaganym terminie.	Wypis objęty decyzją o czasowym cofnięciu należy zwrócić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.	Termin 14 dni dotyczy zwrotu wypisu po ostatecznej decyzji o cofnięciu; nie należy mylić go z 7-dniowym terminem zwrotu wypisów ponad limit.
Brak wypisu a brak licencji lub zgłoszenia pojazdu	To odrębne problemy formalne.	Kierowca może nie mieć przy sobie wypisu, mimo że przedsiębiorca posiada go; inną sytuacją jest wykonywanie przewozu pojazdem, który nie spełnia wymogów zgłoszenia lub uprawnienia.	Możliwa sankcja zależy od stwierdzonego naruszenia, rodzaju przewozu i aktualnej podstawy prawnej. Nie należy zakładać, że samo posiadanie wypisu w innym pojeździe legalizuje przewóz.
Cofnięcie lub zawieszenie wydawania wypisów	Wielokrotne poważne naruszenia mogą prowadzić do procedury dotyczącej cofnięcia wypisów lub zawieszenia wydawania kolejnych.	W przytoczonych zasadach 3 poważne naruszenia albo 1 bardzo poważne naruszenie na kierowcę w roku mogą skutkować ostrzeżeniem.	Po kolejnym bardzo poważnym naruszeniu w ciągu roku mogą mieć zastosowanie m.in. cofnięcie części wypisów na 3 miesiące i zawieszenie wydawania dodatkowych na 6 miesięcy; skutek zależy od liczby posiadanych wypisów.
Odwołanie od odmowy wydania wypisów	Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy można złożyć w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji.	Możliwe jest również wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni, zgodnie z pouczeniem w decyzji.	Przed złożeniem środka zaskarżenia należy sprawdzić pouczenie oraz właściwy termin wskazany w konkretnej decyzji.

Ile pojazdów można zgłosić, mając mniej wypisów?

Mniejsza liczba wypisów nie oznacza, że mogę zgłosić do licencji mniej pojazdów. Mogę mieć większą flotę i przydzielać wypisy ciężarówkom, które akurat wykonują zarobkowy przewóz. Jeśli mam kilka aut, ale jednocześnie na trasę rusza tylko część z nich, wystarczy, że każdy pracujący pojazd ma w kabinie własny, ważny wypis. Nie mogę jednak wysłać w trasę większej liczby aut, niż mam wypisów.

Liczbę wypisów ogranicza również udokumentowana zdolność finansowa. W przypadku pojazdów lub zespołów o DMC powyżej 3,5 t muszę wykazać 9 tys. euro na pierwszy pojazd i 5 tys. euro na każdy kolejny. Dla pojazdów o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t obowiązują osobne progi: 1 800 euro na pierwszy pojazd i 900 euro na następny. Za wypis z licencji wspólnotowej zapłacę 440 zł, jeśli licencja jest ważna do 5 lat, albo 880 zł, gdy jej okres ważności przekracza 5 lat, ale nie 10 lat.

Najważniejsze progi finansowe i opłaty za wypis to:

• pojazdy lub zespoły o DMC powyżej 3,5 t: 9 tys. euro na pierwszy pojazd i 5 tys. euro na każdy kolejny;
• pojazdy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t: 1 800 euro na pierwszy pojazd i 900 euro na następny;
• wypis z licencji ważnej do 5 lat: 440 zł;
• wypis z licencji ważnej ponad 5 lat, ale nie dłużej niż 10 lat: 880 zł.

Jeden dokument, wiele aut — ale tylko tyle może ruszyć w trasę

Mogę zgłosić do licencji więcej pojazdów, niż mam wypisów, pod warunkiem że jednocześnie zarobkowy przewóz wykonuje nie więcej aut, niż posiadam dokumentów. Nie muszę na stałe przypisywać wypisu do jednego samochodu, ale każdy pojazd używany w międzynarodowym przewozie musi mieć dokument przy sobie podczas jazdy. Za brak wypisu podczas kontroli kierowca może dostać 200 zł kary, a przewoźnik — 500 zł za niewyposażenie go w dokument.

Po zakupie auta lub wzięciu go w leasing zgłaszam zmianę danych właściwemu organowi, czyli GITD w sprawach licencji wspólnotowej. Wniosek o dodatkowy wypis mogę złożyć elektronicznie, listownie albo osobiście; urząd zwykle rozpatruje go w ciągu miesiąca. Zgłaszam zmiany nie później niż 28 dni od ich powstania, a przed pierwszym zarobkowym kursem upewniam się, że dopełniłem formalności i mam potrzebne dokumenty. Dzięki temu elastycznie organizuję pracę floty i nie zamawiam wypisu dla każdego auta, które akurat stoi na placu.

Jak dopisać nowy pojazd do licencji krajowej lub międzynarodowej?

Jakie konsekwencje grożą za brak wypisu podczas kontroli?

Jeśli podczas kontroli nie mam przy sobie wypisu z licencji, grozi mi mandat w wysokości 200 zł za nieokazanie dokumentu. Wypis musi znajdować się w pojeździe używanym do zarobkowego przewozu, a ja mam obowiązek przedstawić go na żądanie uprawnionego organu, na przykład ITD lub Policji. Sama licencja przechowywana w firmie nie zastępuje wypisu, dlatego wyjaśnienie, że dokument czeka w biurze, może nie wystarczyć.

Odpowiedzialność ponosi również przewoźnik: jeśli nie wyposażył mnie w wymagany wypis, grozi mu kara 500 zł. Tyle samo może kosztować każdy wypis ponad liczbę pojazdów, dla których firma wykazała wymaganą zdolność finansową. Ponadto przy poważniejszych nieprawidłowościach kontrola może zakwestionować legalność przewozu — zwłaszcza gdy firma nie zgłosiła pojazdu do licencji.

Bez aktualnego dokumentu kurs może słono kosztować

Dlatego przed każdym zarobkowym kursem sprawdzam, czy w kabinie mam aktualny wypis. W przewozach międzynarodowych dodatkowy dokument wydaje GITD. Wniosek mogę złożyć elektronicznie, listownie lub osobiście, a urząd może rozpatrywać go do miesiąca. Wypis kosztuje 440 zł, jeśli jest ważny do 5 lat, albo 880 zł przy okresie ważności powyżej 5 lat, do 10 lat. Brak dokumentu może więc oznaczać nie tylko mandat, lecz także niepotrzebny wydatek i przestój.

Jeśli zmienią się dane firmy, zgłaszam tę zmianę organowi, który wydał zezwolenie lub licencję, najpóźniej w ciągu 28 dni. Zanim rozpocznę przewóz nowym pojazdem, sprawdzam, czy firma prawidłowo go zgłosiła i uzyskała dla niego wypis. Jeśli dokument zaginie albo czekam na jego wydanie, najbezpieczniej wstrzymać zarobkowy kurs do czasu wyjaśnienia sprawy. Późniejsze odwołanie od kary może bowiem oznaczać długą korespondencję i dodatkowe koszty.